Τι είναι ο κινητός μέσος όρος και τι δεν σου δείχνει;

Ο κινητός μέσος όρος εξομαλύνει τις τιμές και δείχνει προς τα πού κινείται η αγορά, πάντα με καθυστέρηση. Δεν είναι σήμα εισόδου, και σε πλευρική αγορά οι διασταυρώσεις δίνουν συχνά ψεύτικα σήματα. Η έξοδος ορίζεται ξεχωριστά, από το stop-loss και το μέγεθος της θέσης.
Ανοίγεις ένα γράφημα και βλέπεις μια ομαλή γραμμή πάνω από τα κεριά της τιμής. Είναι ο κινητός μέσος όρος. Είναι συνηθισμένο εργαλείο στα γραφήματα, γιατί κάνει την εικόνα πιο ήσυχη. Εμείς τον βλέπουμε ως εργαλείο που δείχνει κατεύθυνση και όχι ως σήμα εισόδου.
Οι πηγές που διαβάσαμε (Fidelity και Incredible Charts) έχουν κυρίως αμερικανικό πλαίσιο. Η λογική όμως ισχύει σε κάθε αγορά με γράφημα.
Τι είναι ο κινητός μέσος όρος (moving average);
Είναι ο μέσος όρος της τιμής σε μια συγκεκριμένη περίοδο, που ξαναυπολογίζεται κάθε φορά που προστίθεται νέο κερί. Η Fidelity τον περιγράφει ως τον απλό μέσο όρο των τιμών μέσα στην περίοδο που διαλέγουμε. Σκοπός του είναι να εξομαλύνει τις τιμές, ώστε να φαίνεται πιο καθαρά η κατεύθυνση.
Υποθετικό παράδειγμα με SMA 5 ημερών. Τα κλεισίματα είναι 30, 32, 31, 33 και 34. Το άθροισμα είναι 160, άρα ο μέσος όρος είναι 32. Την επόμενη μέρα το 30 φεύγει από το παράθυρο και μπαίνει νέο κλείσιμο στο 35. Τώρα έχουμε 32, 31, 33, 34 και 35, με άθροισμα 165 και μέσο όρο 33. Έτσι «κινείται» ο μέσος: κάθε μέρα χάνει την παλιότερη τιμή και παίρνει τη νεότερη.
Ποια η διαφορά SMA και EMA;
Ο SMA (simple moving average, απλός κινητός μέσος) δίνει το ίδιο βάρος σε όλες τις τιμές της περιόδου. Ο EMA (exponential moving average, εκθετικός) δίνει μεγαλύτερο βάρος στις πιο πρόσφατες.
Η Fidelity σημειώνει ότι έτσι ο EMA μπορεί να δείξει μια τάση νωρίτερα από τον SMA. Το αντίτιμο είναι ότι έχει συνήθως περισσότερες βραχυπρόθεσμες αλλαγές από έναν αντίστοιχο SMA. Άρα πιο γρήγορη αντίδραση σημαίνει και περισσότερο θόρυβο.
Κανένας από τους δύο δεν είναι «σωστός». Διαλέγουμε ανάλογα με το πόσο γρήγορα θέλουμε να αντιδρά η γραμμή και πόσο θόρυβο αντέχουμε.
Γιατί καθυστερεί ο κινητός μέσος όρος;
Γιατί φτιάχνεται από τιμές που έχουν ήδη περάσει. Η Fidelity σημειώνει ότι οι κινητοί μέσοι μπορεί να βοηθούν να κινούμαστε προς τη γενική κατεύθυνση της τάσης, αλλά με καθυστέρηση στα σημεία εισόδου και εξόδου.
Αυτό έχει συνέπεια για το ρίσκο. Όταν η γραμμή «γυρίσει», η τιμή έχει ήδη κινηθεί. Αν περιμένουμε τον μέσο για να βγούμε, το χειρότερο σενάριο μπορεί να είναι μεγαλύτερο από όσο υπολογίζαμε.
Γι’ αυτό ο κανόνας μας είναι απλός: ο μέσος όρος δεν ορίζει την έξοδο. Την ορίζει το stop-loss, δηλαδή η εντολή που κλείνει αυτόματα τη θέση αν η τιμή πέσει ως ένα σημείο, και το μέγεθος της θέσης, που αποφασίζουμε ξεχωριστά πριν μπούμε.
Τι σημαίνει διασταύρωση μέσων όρων;
Διασταύρωση έχουμε όταν η τιμή περνά πάνω ή κάτω από τη γραμμή του μέσου. Έχουμε επίσης διασταύρωση όταν δύο μέσοι με διαφορετική περίοδο περνούν ο ένας τον άλλον. Η Fidelity αναφέρει ότι η διασταύρωση τιμής και SMA χρησιμοποιείται συχνά ως σήμα συναλλαγής.
Εδώ χρειάζεται προσοχή στις λέξεις. Λέμε ότι κάποιοι traders τη χρησιμοποιούν. Δεν λέμε ότι πρέπει να τη χρησιμοποιείς και δεν λέμε ότι δουλεύει. Δεν έχουμε στοιχεία αποτελεσματικότητας και δεν τα επινοούμε.
Γιατί ο κινητός μέσος όρος δίνει ψευδή σήματα;
Η σελίδα Incredible Charts εξηγεί ότι οι μακρύτεροι μέσοι είναι πιο αξιόπιστοι αλλά αντιδρούν πιο αργά, άρα πιάνουν μόνο τις μεγάλες τάσεις. Οι σύντομοι αντιδρούν γρήγορα και δίνουν περισσότερους ψευδείς συναγερμούς. Η ίδια σελίδα προειδοποιεί ότι το σύστημα είναι επιρρεπές σε whipsaws όταν η αγορά κινείται πλευρικά. Είναι οι απότομες πέρα δώθε κινήσεις της τιμής γύρω από τη γραμμή, που βγάζουν σειρά από ψεύτικα σήματα.
Υποθετικό παράδειγμα. Ένα φανταστικό περιουσιακό στοιχείο «Δ» κινείται όλη τη βδομάδα ανάμεσα στο 60 και στο 66. Ο μέσος όρος του είναι στο 63 και η τιμή τον περνά τρεις φορές, πάνω και κάτω. Έχουμε τρεις διασταυρώσεις. Αν σε καθεμία είχαμε μπει και βγει με βάση τη γραμμή, θα είχαμε τρεις μικρές ζημιές, η μία μετά την άλλη. Καμία δεν είναι μεγάλη, αλλά μαζί τρώνε το κεφάλαιο.
Κανόνας: χωρίς τάση δεν ανοίγουμε θέση μόνο επειδή η τιμή πέρασε τη γραμμή. Και πριν από οποιαδήποτε θέση έχουμε ορίσει πόσο ρισκάρουμε. Πού βρίσκεται η αγορά σε σχέση με τις ζώνες που ήδη ξέρουμε, όπως η στήριξη και η αντίσταση, βοηθά να καταλάβουμε αν κινείται πλευρικά.
Ποια περίοδο να διαλέξουμε;
Δεν υπάρχει περίοδος που να είναι σωστή για όλους, και δεν θα δώσουμε τέτοια συνταγή. Υπάρχουν συνηθισμένες επιλογές που βλέπεις σε πολλά γραφήματα, αλλά η συχνότητα χρήσης δεν αποδεικνύει ότι κάτι δουλεύει.
Αυτό που μπορούμε να πούμε το έχουμε ήδη δει. Η μικρότερη περίοδος αντιδρά γρήγορα, με περισσότερους ψευδείς συναγερμούς. Η μεγαλύτερη αντιδρά αργά και δείχνει μόνο τις μεγάλες τάσεις. Την επιλογή τη γράφουμε στο πλάνο συναλλαγών πριν ανοίξει οποιαδήποτε θέση, ώστε να μην αλλάζουμε γραμμή μέσα στο trade επειδή δεν μας βγήκε.
Η Fidelity υπενθυμίζει επίσης ότι η τεχνική ανάλυση είναι μία μόνο προσέγγιση και ότι τα παρελθοντικά αποτελέσματα δεν εγγυώνται μελλοντικά.
Τι σημαίνει αυτό για σένα;
Πριν εμπιστευτείς μια διασταύρωση, ρώτα τον εαυτό σου:
- Υπάρχει τάση ή η αγορά κινείται πλευρικά; Αν η τιμή πηγαινοέρχεται γύρω από τη γραμμή, τα σήματα είναι ύποπτα.
- Πού είναι το stop-loss; Η έξοδος ορίζεται από αυτό και όχι από τον μέσο, που καθυστερεί.
- Πόσο μεγάλη είναι η θέση; Το μέγεθος αποφασίζεται εκ των προτέρων, με βάση το ποσό που αντέχεις να χάσεις.
- Είναι γραμμένο στο πλάνο σου; Αν η περίοδος και ο κανόνας δεν υπήρχαν πριν δεις το γράφημα, μάλλον τα διαλέγεις εκ των υστέρων.
Ένας κινητός μέσος όρος κάνει το γράφημα πιο ευανάγνωστο. Το ρίσκο όμως το ορίζεις εσύ.
Συχνές ερωτήσεις
Ο κινητός μέσος όρος προβλέπει την τιμή;
Όχι. Υπολογίζεται από τιμές που έχουν ήδη συμβεί, γι' αυτό δείχνει το παρελθόν με λίγη καθυστέρηση. Βοηθά να δούμε την κατεύθυνση, όχι να μαντέψουμε το μέλλον.
Είναι ο EMA καλύτερος από τον SMA;
Δεν είναι καλύτερος, είναι διαφορετικός. Ο EMA δίνει περισσότερο βάρος στις πρόσφατες τιμές, άρα αντιδρά πιο γρήγορα, αλλά έχει και περισσότερες μικρές αλλαγές. Ο SMA είναι πιο ήρεμος και πιο αργός.
Αρκεί μια διασταύρωση για να ανοίξουμε θέση;
Όχι. Η διασταύρωση είναι μία ένδειξη και μόνο. Πριν δράσουμε κοιτάμε αν υπάρχει τάση, πού βρίσκεται το stop-loss και πόσο ρισκάρουμε, όλα γραμμένα στο πλάνο μας.


