Market ή limit order: τι ρισκάρεις με το καθένα;

Έχεις βρει την ιδέα σου και έχεις υπολογίσει πού θα βάλεις το stop. Μένει ένα βήμα που πολλοί το κάνουμε στον αυτόματο πιλότο: επιλέγεις τον τύπο της εντολής εισόδου.

Στο άρθρο για το stop-loss εξηγήσαμε την έξοδο. Εδώ κοιτάμε την είσοδο, και ένα συχνό λάθος: στέλνεις εντολή χωρίς να έχεις ρωτήσει ποια εντολή βάζεις και τι ρισκάρεις με αυτήν.

Μια σημείωση πριν ξεκινήσουμε. Οι πηγές μας, η FINRA και η SEC των ΗΠΑ, αφορούν αμερικανικές μετοχές. Σε ευρωπαϊκές αγορές (MiFID II, Euronext, Αθήνα) οι τύποι εντολών και οι λεπτομέρειες διαφέρουν ανά broker και αγορά. Δεν έχουμε ανοίξει ευρωπαϊκή πηγή, οπότε έλεγξε τους όρους του δικού σου broker.

Τι διαφορά έχει το market από το limit order;

Το market order (εντολή αγοράς στην τρέχουσα τιμή) ζητά να εκτελεστεί αμέσως, στην τιμή που υπάρχει εκείνη τη στιγμή. Σύμφωνα με τη FINRA, εκτελείται συνήθως στην τιμή bid ή ask ή κοντά σε αυτήν, και δίνει τη μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι η εντολή θα εκτελεστεί. Το αντίτιμο: μπορεί να μην πάρεις την τιμή που είδες.

Το limit order (εντολή με όριο τιμής) ορίζει τη χειρότερη τιμή που δέχεσαι. Η SEC το περιγράφει ως εντολή αγοράς ή πώλησης σε συγκεκριμένη τιμή ή καλύτερη. Αν εκτελεστεί, παίρνεις την τιμή σου ή καλύτερη. Αλλά, όπως τονίζει η SEC, δεν είναι εγγυημένο ότι θα εκτελεστεί.

	Τι εγγυάται	Τι δεν εγγυάται
Market order	Τη μεγαλύτερη βεβαιότητα εκτέλεσης	Την τιμή που είδες στην οθόνη
Limit order	Την τιμή σου ή καλύτερη, αν εκτελεστεί	Ότι θα εκτελεστεί

Η ουσία χωράει σε μια πρόταση: με το market διαλέγεις βεβαιότητα εκτέλεσης, με το limit βεβαιότητα τιμής. Και τα δύο μαζί δεν γίνονται.

Γιατί η τιμή εκτέλεσης διαφέρει από αυτή που είδαμε;

Επειδή η τιμή που βλέπουμε στην οθόνη μπορεί να έχει ήδη αλλάξει μέχρι να φτάσει η εντολή μας. Η FINRA σημειώνει ότι σε γρήγορες αγορές οι τιμές αλλάζουν πολύ γρήγορα και η τιμή εκτέλεσης μπορεί να απέχει από αυτήν που είχες δει.

Υποθετικό παράδειγμα, με φανταστική μετοχή «ΑΒΓ»: η τελευταία τιμή είναι 20 € και στέλνεις market order αγοράς. Σε γρήγορη αγορά εκτελείται κοντά στα 20,30 €. Πήρες τη θέση, αλλά σε χειρότερη τιμή. Αν το stop σου ήταν στα 19 €, το ρίσκο ανά μετοχή ανέβηκε από 1,00 € σε 1,30 €.

Εδώ είναι το πρακτικό δίδαγμα: το μέγεθος της θέσης υπολογίζεται από την πραγματική τιμή εκτέλεσης και όχι από αυτή που είδαμε πριν πατήσουμε το κουμπί. Αλλιώς ρισκάρεις περισσότερο από όσο όριζε ο κανόνας σου, χωρίς να το καταλάβεις.

Υπάρχει και σύνδεση με την έξοδο. Η FINRA εξηγεί ότι ένα stop order γίνεται market order μόλις φτάσει η τιμή stop. Άρα η ίδια αβεβαιότητα για την τιμή υπάρχει και στην έξοδο, και γι’ αυτό το stop δεν εγγυάται ακριβώς την τιμή που έγραψες.

Πότε δεν εκτελείται ένα limit order;

Όταν η τιμή δεν φτάσει ποτέ στο όριο που έβαλες. Η εντολή μένει σε αναμονή και μπορεί να μη γίνει ποτέ.

Υποθετικό παράδειγμα: η «ΑΒΓ» είναι στα 20 € και βάζεις limit αγοράς στα 19,50 €. Αν η τιμή δεν κατέβει ποτέ στα 19,50 €, η εντολή δεν εκτελείται και μένεις εκτός. Το «κόστος» εδώ είναι η ευκαιρία που δεν πήρες, όχι ζημιά από την τιμή. Αν η τιμή κατέβει, αγοράζεις στα 19,50 € ή καλύτερα.

Αυτό το κόστος είναι πραγματικό αλλά αόρατο, και γι’ αυτό περνά απαρατήρητο. Δεν βλέπεις ζημιά στον λογαριασμό, βλέπεις μόνο ένα trade που έφυγε χωρίς εσένα.

Τι είναι οι τιμές bid και ask;

Η bid είναι η τιμή που προσφέρουν οι αγοραστές. Η ask είναι η τιμή που ζητούν οι πωλητές. Όταν αγοράζεις με market order, ζητάς ουσιαστικά να συναντήσεις τους πωλητές εκεί που βρίσκονται, γι’ αυτό η FINRA μιλά για εκτέλεση «στην ή κοντά στην» bid ή ask. Όταν βάζεις limit, δηλώνεις εσύ πού θέλεις να γίνει η συναλλαγή και περιμένεις να έρθει κάποιος απέναντι.

Τι σημαίνει εντολή day και good-til-canceled;

Είναι η διάρκεια ζωής μιας εντολής, και αφορά κυρίως τα limit orders:

• Day: λήγει στο τέλος της συνεδρίασης αν δεν έχει εκτελεστεί.
• Good-til-canceled (ισχύει μέχρι να ακυρωθεί): μένει ενεργή ώσπου να εκτελεστεί ή να την ακυρώσεις εσύ.

Η δεύτερη θέλει προσοχή: μένει ενεργή όσο δεν την ακυρώνεις, άρα μπορεί να εκτελεστεί σε μια στιγμή που η αρχική ιδέα δεν ισχύει πια. Δική μας πρακτική πρόταση, όχι κανόνας των πηγών: αν χρησιμοποιείς εντολές που μένουν ανοιχτές, κράτα μια σημείωση και έλεγχε τακτικά τι εκκρεμεί. Τα ονόματα και οι ακριβείς όροι διαφέρουν ανά broker.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

Δεν υπάρχει εντολή που να είναι πάντα σωστή. Υπάρχει εντολή που ταιριάζει στο ρίσκο που αποφάσισες να δεχτείς. Πριν στείλεις εντολή, πέρασε αυτή τη λίστα:

• Ρώτα τον εαυτό σου: τι φοβάμαι περισσότερο, να μην εκτελεστεί η εντολή ή να εκτελεστεί σε χειρότερη τιμή; Η απάντηση δείχνει ποια ανταλλαγή προτιμάς.
• Δες την εντολή που έχεις επιλέξει, όχι μόνο το κουμπί. Σιγουρέψου ότι είναι market ή limit όπως το σκέφτηκες.
• Έλεγξε τη διάρκεια: day ή good-til-canceled; Αν η εντολή μπορεί να μείνει ανοιχτή, ξέρεις πότε θα την ξανακοιτάξεις;
• Υπολόγισε το μέγεθος από την πραγματική τιμή εκτέλεσης. Αν η τιμή ήταν χειρότερη από την αναμενόμενη, ξαναδές πού βρίσκεται το ρίσκο σου σε σχέση με το stop. Για το πού μπαίνει ένα λογικό σημείο λάθους, δες το άρθρο για τη στήριξη και την αντίσταση.

Και όταν ένα trade σε βγάλει εκτός και θες να μπεις αμέσως ξανά με market order, σταμάτα. Αυτό το συναίσθημα το έχουμε περιγράψει στο revenge trading. Τίποτα από αυτά δεν εγγυάται αποτέλεσμα, και κάθε εντολή κρατά ρίσκο απώλειας κεφαλαίου.